Waarom kwijlt mijn baby zo veel?
Dat overvloedige speekselproductie, of kwijlen, is vaak een bron van lichte paniek of verwarring voor nieuwe ouders. Je ziet je baby misschien constant met een natte kin rondlopen. Maar wees gerust: in de meeste gevallen is dit volkomen normaal gedrag. Jouw baby experimenteert met een nieuw systeem dat langzaam op gang komt.
De ontwikkeling van speekselklieren
Vanaf ongeveer de tweede maand beginnen de speekselklieren van je baby actief te worden. Voorheen produceerden ze wel speeksel, maar nu komt de productie echt op gang. Dit is een teken van gezonde ontwikkeling. Het lichaam bereidt zich voor op de introductie van vast voedsel later. Het is een beetje alsof de fabriek in overdrive gaat, maar het afvoersysteem – de slokdarm en mondmotoriek – is nog niet helemaal afgestemd op deze nieuwe hoeveelheid vocht.
De rol van de mondmotoriek
Baby’s hebben nog niet de fijne motoriek om al het speeksel efficiënt door te slikken. Ze ontdekken hun mond en alles wat daarin past. Dit betekent veel sabbelen, ontdekken en ja, veel kwijlen. Het speeksel helpt ook om de tandjes die doorbreken te verzachten. Als je baby onrustig is en veel kwijlt, denk dan zeker aan doorkomende tandjes. Dit kwijlen baby tandjes kan flink toenemen.
Spugen versus kwijlen
Het is cruciaal om een onderscheid te maken tussen spugen en echt kwijlen. Veel ouders vragen zich af: “Is dit nu spugen of gewoon kwijlen?”
• Kwijlen: Dit is meestal dun, helder vocht dat passief uit de mond loopt wanneer de baby rust of speelt. Het is vaak oncontroleerbaar.
• Spugen (reflux): Dit is vaak een actievere beweging, waarbij een grotere hoeveelheid voeding (melk) na een voeding uit de mond komt. Soms komt dit met wat kracht.
Als je baby na elke voeding een flinke lading melk lijkt te produceren, bespreek dit dan met het consultatiebureau. Maar als het puur om dat natte goedje gaat, is het vaak simpelweg overtollig speeksel.
Wanneer maak je je zorgen over overmatig kwijlen?
Hoewel kwijlen meestal onschuldig is, zijn er signalen waarop je alert moet zijn. Jouw intuïtie als ouder is hierin leidend. Als je merkt dat het kwijlen extreem is, bijvoorbeeld alsof je baby continu onder de douche staat, en dit gaat gepaard met andere symptomen, dan is het goed om advies in te winnen.
Mogelijke ongemakken door kwijlen
Het constante vocht kan leiden tot huidirritatie. De huid rond de kin, nek en borst is gevoelig. Je ziet dan roodheid of kleine bultjes. Dit noemen we de huiduitslag door kwijlen bij baby.
Wat kun je doen om dit te verzachten? Zorg dat je de huid na het kwijlen voorzichtig droog dept, niet wrijft. Gebruik een zachte, natuurlijke crème of zinkzalf op de geïrriteerde plekjes. Frisse lucht helpt ook enorm.
Andere alarmsignalen
Wanneer je merkt dat je baby veel meer doet dan alleen kwijlen, is het tijd voor een gesprek met een professional. Let op de volgende zaken:
• Moeite met groeien of gewichtstoename.
• Aanhoudend huilen of veel ongemak na het eten.
• Verstikkingsgevaar ervaren door het vele speeksel.
• Symptomen van koorts of ziekte in combinatie met extreem kwijlen.
Dit zijn vaak indicaties dat er meer aan de hand is dan alleen de normale babytijdkwaliteiten.
Tips om met het kwijlfestijn om te gaan
Je kunt het kwijlen niet stoppen, want dat is onderdeel van de ontwikkeling. Maar je kunt het wel beter managen. Bereid je voor op een leven met slabbetjes en schone kleertjes. Het is een tijdelijke fase, dus geniet er met een knipoog van.
De ultieme slabbetjesstrategie
Vergeet die dunne katoenen lapjes die na vijf minuten doorweekt zijn. Je hebt nu stevige, goed absorberende kledingstukken nodig. Veel ouders zweren bij slabbetjes met een waterdichte achterkant of de zogenaamde ‘bandana slabbetjes’.
Koop er veel. Serieus, meer dan je denkt nodig te hebben. Je wisselt ze de hele dag door. Deze veel kwijlen baby wat te doen-fase vraagt om een strategische voorraad.
Houd de nekplooien schoon
Dit is een belangrijk punt dat vaak vergeten wordt. Het speeksel verzamelt zich in de huidplooien rond de nek. Als dit te lang nat blijft, kunnen er nare geurtjes ontstaan en kan er een schimmelinfectie ontstaan.
Maak dagelijks de nekplooien schoon en droog ze goed af. Gebruik eventueel een beetje talkpoeder (of een alternatief) om ze droog te houden gedurende de dag, maar wees voorzichtig met poeders rondom de ademhaling.
Oefening baart kunst
Hoe meer je baby oefent met slikken en het coördineren van de mondbewegingen, hoe beter het gaat. Speel met je baby rond de tijd dat ze wakker zijn. Praat, zing, en moedig ze aan om hun mondbewegingen te controleren. Dit helpt bij de ontwikkeling van de mondspieren die later nodig zijn voor praten en eten.
Wanneer verdwijnt het kwijlen meestal?
Gelukkig is dit fenomeen niet permanent. Meestal neemt het overmatige kwijlen af zodra je baby tussen de 12 en 18 maanden oud is. Tegen de tijd dat ze goed kunnen praten en hun fijne motoriek in de mond volledig onder controle hebben, is het speekselmanagement een automatisme geworden. De fase van overmatig speekselen baby gaat dus echt voorbij.
Veelgestelde vragen over spugen en kwijlen
Je bent zeker niet de enige met deze vragen. Hieronder vind je antwoorden op de meest voorkomende zorgen van ouders.
Mijn baby spuugt na elke voeding, is dit reflux?
Als het een kleine hoeveelheid is en je baby verder tevreden is en goed groeit, noemen we dit vaak ‘reflux op de kleding’. Het maagzuur sluit nog niet perfect af. Is het meer dan dat, of huilt je baby veel na het voeden, dan is het verstandig om de huisarts te raadplegen voor advies over mogelijke verborgen reflux.
Zijn er middelen die het kwijlen verminderen?
Nee, er zijn geen middelen die de natuurlijke speekselproductie remmen. Het is een normaal ontwikkelingsproces. Focus je liever op het absorberen van het vocht en het beschermen van de huid.
Moet ik mijn baby vaker voeden als hij zo veel kwijlt?
Nee, de hoeveelheid speeksel heeft geen directe invloed op de behoefte aan melk. Als je je zorgen maakt over mogelijke voedselallergieën, zoals koemelkallergie bij baby’s, bespreek dit dan altijd met het consultatiebureau.