De magie van de speen: waarom baby’s zo van een fopspeen houden
Zodra je baby geboren is, heeft hij een ongelooflijk sterke zuigbehoefte. Dit instinct is overlevingsgericht. Baby’s gebruiken hun mond niet alleen om te eten, maar ook om zichzelf te kalmeren. Dit noemen we niet-voedend zuigen. De speen biedt hier een perfecte uitkomst.
Wanneer je baby zuigt, komt er rustgevendheid vrij. Het is een oeroud mechanisme dat hen helpt om spanning los te laten. Je merkt het vaak direct: een onrustige baby wordt plotseling stil en ontspannen. Dit is waar de speen zijn kracht toont, net zoals een zacht en veilig speelkleed een veilige omgeving biedt voor ontdekking.
Rust en troostmomenten creëren
Voor jou als ouder biedt de speen soms de broodnodige adempauze. Denk aan die momenten dat je even moet koken, bellen, of gewoon vijf minuten rust nodig hebt. Een tevreden baby is een zegen. De fopspeen helpt bij het reguleren van de hartslag en ademhaling van je kindje, wat bijdraagt aan een diepere slaap.
Daarnaast speelt de speen een rol bij de wiegendoodpreventie. Onderzoek toont aan dat het aanbieden van een speen tijdens het slapen het risico op wiegendood verlaagt. Dit is een belangrijk punt om te weten als je de veiligheid van jouw kindje vooropstelt, net zoals een zachte en veilige speelmat bijdraagt aan een stimulerende speelomgeving.
Wanneer bied je een fopspeen aan?
Veel professionals adviseren om te wachten met het introduceren van de speen totdat de borstvoeding goed op gang is gekomen. Meestal is dit rond de drie tot vier weken na de geboorte. Zo voorkom je eventuele verwarring bij het aanleggen van de borst. Geef je flesvoeding? Dan kun je vaak al eerder beginnen met een speen, want er is minder kans op tepel-speenverwarring.
Het kiezen van de juiste speen voor jouw baby
De schappen in de winkel lijken soms wel gevuld met een miljoen verschillende speentjes. Hoe weet je welke het beste past bij de mond van jouw kleintje? Hier spelen materiaal en vorm een grote rol.
VIDEO: Mijn Speen Babyliedjes Nederlands | HeyKids Kinderliedjes
Materialen: siliconen versus latex
Je komt voornamelijk twee materialen tegen:
• Siliconen: Dit materiaal is stevig, geurloos en gemakkelijk schoon te maken. Het gaat vaak langer mee. Sommige baby’s vinden siliconen iets minder zacht aanvoelen.
• Latex (natuurrubber): Dit materiaal is zachter en flexibeler. Het voelt meer aan als borstweefsel. Let op: latex kan allergische reacties veroorzaken en moet je vaker vervangen.
Probeer eens uit welk materiaal jouw baby prefereert. Het ene kindje heeft een sterke voorkeur voor de zachtheid van latex, terwijl het andere kindje de stevigheid van siliconen fijner vindt.
Aanvullende informatie
Voor een uitgebreide blik op Speen baby, raadpleeg deze geselecteerde bronnen.
• Fopspeen en borstvoeding – Borstvoedingsorganisatie La Leche …
• Baby stopt haar speen in mijn mond : r/Parenting
De juiste maat en vorm
Speentjes zijn er in verschillende maten, vaak gekoppeld aan de leeftijd (0-6 maanden, 6-18 maanden, etc.). Het is essentieel dat je een speen kiest die past bij de grootte van de mond van je baby. Een te grote speen past niet goed en kan irritatie veroorzaken. Een te kleine speen is niet effectief in het bevredigen van de zuigbehoefte.
Kijk ook naar de vorm van het schild (het plastic deel dat tegen het gezichtje komt). Kies een schild met ventilatiegaten. Dit helpt om huidirritatie en een ‘speen-uitslag’ rond de mond te voorkomen. Een anatomisch gevormde speen is vaak goed voor de ontwikkeling van kaak en gehemelte, maar elk kind is uniek in wat het prettig vindt.
Speengebruik en mogelijke zorgen
Hoewel de speen veel voordelen biedt, begrijpen we dat je je zorgen maakt over afhankelijkheid of de ontwikkeling van het gebit. Deze zorgen zijn reëel en het is goed om ze te adresseren.
Invloed op de tong- en kaakontwikkeling
Wanneer je baby heel lang, dag en nacht, een speen gebruikt, kan dit de positie van de tong beïnvloeden. Dit kan in theorie de ontwikkeling van de kaak en de stand van de tanden beïnvloeden. De meeste tandartsen en orthodontisten geven aan dat dit pas een probleem wordt als het gebruik doorgaat na de leeftijd van twee tot drie jaar.
Wil je dit risico minimaliseren? Gebruik de speen dan vooral voor troost en slaapmomenten, en minder overdag tijdens wakkere uren. Dit helpt om het natuurlijke gebruik van de mond voor praten en eten te stimuleren.
Speen en borstvoeding
Als je borstvoeding geeft, is de timing cruciaal. Als je merkt dat je baby moeite heeft met aanleggen of voedingssignalen geeft, wacht dan met de introductie van de fopspeen. Als je al een goede borstvoedingsroutine hebt, is de kans op problemen klein. Blijf alert op de hongersignalen van je kindje; de speen lost geen honger op.
Wanneer en hoe neem je afscheid van de speen?
Het moment van afscheid nemen komt voor elk gezin anders. Sommige kinderen laten de speen zelf los rond hun eerste verjaardag, anderen houden hun ’tutje’ langer vast. Het is goed om hier een plan voor te hebben, zodat het proces voor je kindje zo zacht mogelijk verloopt.
De ideale leeftijd om te stoppen
De meeste kinderartsen en tandartsen adviseren om te stoppen met de speen tussen de 18 maanden en 3 jaar. Na de leeftijd van drie jaar neemt de kans op blijvende standafwijkingen van de tanden toe. Rond de twee jaar merk je vaak dat de behoefte van je kindje verandert; ze worden meer sociaal en zoeken troost op andere manieren.
Tips voor een zacht afscheid
Forceer het proces niet, want dat werkt vaak averechts. Hier zijn een paar strategieën die veel ouders helpen bij het ‘speen loslaten’:
• Geleidelijke vermindering: Bied de speen alleen nog maar aan op vaste momenten, zoals bij dutjes of als je weggaat. Overdag verdwijnt de speen langzaam.
• Maak het bijzonder: Maak van het afscheid een positieve gebeurtenis. Je kunt de speen ‘weggeven’ aan een nieuwgeboren baby, of aan de ‘speenfee’ die er iets moois voor teruggeeft.
• Vervanging zoeken: Bied een alternatieve troostbron aan, zoals een knuffeldoekje, een favoriet boek, of extra knuffels.
Blijf geduldig en begripvol. Frustratie van jouw kant maakt het voor je baby onrustiger. Jouw rust straalt af op je kindje.
*
Veelgestelde vragen over de speen
Je hebt nu veel informatie gelezen. Misschien blijven er nog specifieke vragen hang op het gebied van jouw dagelijkse routine.
Moet ik de speen ’s nachts altijd pakken als mijn baby huilt?
Nee, dat hoeft niet. Als je merkt dat je baby vaak wakker wordt omdat de speen uitvalt, kun je proberen om de speen alleen aan te bieden als je kindje écht troost nodig heeft, en niet als automatische reactie op elk geluidje. Dit helpt je baby zelfleren om rustig weer in slaap te vallen.
Hoe vaak moet ik de fopspeen vervangen?
Voor de veiligheid is het belangrijk om de speen regelmatig te inspecteren. Siliconen en latex speentjes moeten over het algemeen elke vier tot zes weken vervangen worden. Controleer altijd op scheurtjes, barstjes of plakkerigheid. Als je zo’n teken ziet, vervang de speen onmiddellijk, want er kunnen bacteriën in nestelen of er kunnen stukjes afbreken.
Is het erg als mijn baby op zijn speen bijt?
Ja, als je baby al tandjes heeft en actief op de speen bijt, is het tijd om te stoppen of een stevigere speen te kiezen. Bijten kan de structuur van de speen beschadigen en stukjes kunnen loslaten. Bovendien stimuleert bijten juist het kaakspiergebruik op een manier die niet optimaal is voor de tandstand.
Kan ik de speen steriliseren in de vaatwasser?
De meeste moderne fopspenen kunnen in de vaatwasser, maar controleer altijd de verpakking. Vaak wordt aanbevolen om ze eerst kort uit te koken of te reinigen met een speciale speenreiniger. Spoelen onder heet water is vaak al voldoende als je de speen dagelijks gebruikt en schoon houdt.