Wat is de fontanel precies?
De fontanellen, ook wel zachte plekken genoemd, zijn de ruimtes tussen de platte botten van de schedel van jouw baby. Ze zijn er niet voor niets. Tijdens de geboorte zorgen deze flexibele verbindingen ervoor dat het hoofdje van jouw kindje zich kan vormen en makkelijker door het geboortekanaal past. Het is een prachtig staaltje natuurlijke techniek!
Belangrijker nog, de fontanellen geven de hersenen van jouw baby ruimte om snel te groeien in de eerste levensmaanden. Dit is een periode van enorme ontwikkeling. Ze beschermen de hersenen ook, hoewel ze zacht aanvoelen. Je vraagt je misschien af of je voorzichtig moet zijn met de grote fontanel baby. Zeker, maar wees gerust: de beschermende vliezen zijn sterker dan je denkt.
De twee belangrijkste zachte plekken
Je zult twee hoofdfontanellen opmerken bij jouw baby:
• De voorste fontanel (bregma): Dit is de grootste en meest bekende zachte plek. Hij zit bovenop het hoofd, waar de voorhoofdsbeenderen en de wandbeenderen samenkomen.
• De achterste fontanel (lambda): Deze is veel kleiner en ligt aan de achterkant van het hoofd.
Daarnaast zijn er nog kleinere, minder vaak besproken fontanellen aan de zijkanten van het hoofd.
Fontanel baby wanneer dicht? Het tijdschema
Dit is de vraag die veel ouders bezighoudt. Het ‘dichtgaan’ van de fontanellen gebeurt geleidelijk, naarmate de botten van de schedel meer aan elkaar vergroeien. Het is belangrijk om te onthouden dat elk kind zijn eigen tempo heeft. Er is geen exacte datum waarop het ‘moet’ gebeuren.
Wanneer sluit de achterste fontanel?
De achterste fontanel baby sluit doorgaans het eerst. Dit gebeurt vaak al binnen de eerste paar maanden na de geboorte. Meestal is deze kleine opening al volledig gesloten als jouw kindje ongeveer twee tot drie maanden oud is. Je merkt hier vaak weinig van.
VIDEO: De zachte plekken van de baby (fontanellen)
Meer over dit onderwerp
Maak je reis door het onderwerp Fontanel baby wanneer dicht compleet met deze links.
• Bij mijn baby zijn de naden van de schedel mogelijk te vroeg …
Wanneer sluit de voorste fontanel?
De voorste, grotere fontanel neemt meer tijd in beslag. Dit is de plek waar je de grootste aandacht aan besteedt bij het observeren van de ontwikkeling. De algemene richtlijn is dat de voorste fontanel zich sluit tussen de leeftijd van 12 maanden en 18 maanden. Sommige baby’s hebben een volledig gesloten voorste fontanel rond hun eerste verjaardag, terwijl het bij anderen iets langer duurt, soms wel tot 24 maanden.
Wanneer je merkt dat de zachte plek kleiner wordt, betekent dit dat de verbening van de schedel goed vordert. Het is een prachtig teken van rijping.
Wat bepaalt de sluitingstijd?
Er zijn verschillende factoren die invloed hebben op hoe snel de fontanellen van jouw baby zich sluiten. Je hoeft je hier niet direct zorgen over te maken, maar het kan helpen om te begrijpen waarom er verschillen zijn tussen kinderen.
• Genetica: Net als de kleur van de ogen, speelt de erfelijkheid een rol. Sommige families hebben van nature sneller sluitende botstructuren.
• Groei van de hersenen: De snelheid waarmee de hersenen groeien, beïnvloedt hoeveel ruimte ze nodig hebben. Een snelle groei kan de sluiting tijdelijk vertragen.
• Voeding: Voldoende inname van vitamine D en calcium is cruciaal voor de botgezondheid, wat indirect de verbening beïnvloedt.
Zorgen maken over de fontanel? Wat moet je observeren?
Het is heel natuurlijk dat je de fontanel in de gaten houdt. Je wilt het beste voor je kindje. Soms zie je de fontanel pulseren. Dit is de hartslag die je voelt. Het is een teken dat de bloedsomloop goed werkt. Dit is volkomen normaal en hoeft je geen zorgen te baren.
###.
Wanneer moet je als ouder wel even opletten? Let vooral op ongebruikelijke veranderingen in de vorm of spanning van de zachte plek op het hoofd baby.
Observeer de volgende situaties en bespreek ze met jouw consultatiebureau of arts:
• Een diep ingezonken fontanel: Als de fontanel er hol of ingedrukt uitziet terwijl jouw kindje alert is en goed drinkt, kan dit wijzen op uitdroging. Zorg er in dat geval voor dat je baby voldoende vocht binnenkrijgt.
• Een extreem bolle of gespannen fontanel: Als de fontanel constant strak en bol staat, zelfs als jouw kindje rustig ligt, kan dit wijzen op verhoogde druk in het hoofd. Dit is zeldzaam, maar vereist directe aandacht.
• Te vroege sluiting (craniosynostose): Als de fontanellen al volledig gesloten zijn voordat je kindje zes maanden oud is, en je merkt dat de vorm van het hoofdje afwijkend is, is het goed om dit te laten onderzoeken.
Hoe verzorg je de fontanel van jouw baby?
De verzorging van de zachte plek is eenvoudiger dan je misschien denkt. Je hoeft de fontanel niet te beschermen met speciale kussens of doeken, tenzij het buiten koud is en je het hoofdje warm wilt houden.
Je kunt het hoofd van jouw baby gewoon wassen zoals je de rest van het haar wast. Gebruik milde babyshampoo. Het water en de zeep doen de vliezen onder de fontanel geen kwaad. Wees zacht met borstelen, vooral als je kindje nog wat donshaartjes heeft. Het is niet nodig om extra voorzichtig te zijn met aanraken tijdens het spelen of knuffelen.
Onthoud dat deze structuren gemaakt zijn om de alledaagse beslommeringen te weerstaan. Natuurlijk vermijd je harde stoten, net zoals je dat met de rest van het hoofdje doet.
Veelgestelde vragen over de fontanel
Je bent waarschijnlijk niet de enige die met deze vragen zit. Hieronder vind je antwoorden op de meest voorkomende zorgen rondom de sluitingstijd fontanel.
Moet ik de fontanel afdekken?
Nee, je hoeft de fontanel niet standaard af te dekken. De huid en de vliezen eronder bieden voldoende bescherming tegen vuil en lichte aanraking. Houd het hoofdje alleen warm als het koud is, net als de rest van jouw baby.
Wat is een kloppende fontanel baby?
De kloppingen die je ziet of voelt, zijn de hartslag van jouw baby die door de bloedvaten onder de dunne schedel heen zichtbaar is. Dit is normaal en een teken van een gezonde bloedcirculatie.
Wat als de fontanel na twee jaar nog niet dicht is?
Hoewel de meeste fontanellen tussen de 12 en 18 maanden dicht zijn, kan het bij sommige gezonde kinderen tot 24 maanden duren voordat de voorste fontanel volledig verbeend is. Als je twijfelt over de ontwikkeling van de schedel, bespreek dit dan altijd met een professional.
Is een ‘putje’ in de fontanel een probleem?
Een lichte deuk of een minder gespannen fontanel is meestal geen reden tot paniek, tenzij het gepaard gaat met andere tekenen van ziekte of uitdroging, zoals lethargie of weinig plassen. Een tijdelijke, lichte indrukking kan optreden als de baby veel huilt of bij een lichte uitdroging, maar maak je ook geen zorgen als je baby zich nog niet omrolt, ontdek wanneer je baby kan omrollen.