De eerste geluiden: luisteren naar jouw baby
Voordat je die eerste duidelijke woordjes hoort, gebeurt er al ontzettend veel in het hoofd van jouw kleintje. De periode van ‘baby praten wanneer’ begint eigenlijk al bij de geboorte. In het begin communiceert je baby via reflexen: huilen, kuchen, en zuchten. Dit zijn de eerste signalen die jou vertellen wat er speelt.
De periode van kooltjes en brabbelen
Rond de leeftijd van twee tot vier maanden begint de echte pret. Je hoort dan de eerste ‘koosgeluiden’. Denk aan die zachte ‘oeeh’ en ‘aaah’ klanken. Dit noemen we ook wel het vocale spel. Jouw baby ontdekt zijn stembanden. Het is een heerlijk moment wanneer je baby jou begint na te doen met deze geluiden. Dit is een cruciale stap in de taalontwikkeling.
Vervolgens komt het brabbelen. Rond zes maanden hoor je vaak de repetitieve klanken. “Mama, papa, dada” klinkt dan al in de verte, vaak zonder dat je baby de betekenis erachter al snapt. Dit vroege ‘babbling’ is essentieel voor het oefenen van de mondmotoriek. Je baby leert de bewegingen die nodig zijn voor echte taal later.
Wanneer komen de eerste herkenbare woordjes?
Dit is het moment waar veel ouders op wachten: de eerste echte woorden. De meeste baby’s zeggen hun eerste herkenbare woordjes rond hun eerste verjaardag. Soms is dit iets eerder, soms iets later. Wees gerust, een paar maanden verschil is volkomen normaal in de ontwikkeling van spraak bij jonge kinderen.
Wat telt als een echt woord?
Een woord is pas echt een woord als jouw baby begrijpt wat het betekent. Als jouw kind ‘mama’ zegt en wijst naar jou, dan is dat een betekenisvol woord. Dit is anders dan het willekeurige brabbelen van eerder.
Rond de leeftijd van 12 tot 18 maanden zie je vaak een kleine woordenschat ontstaan. Dit zijn vaak de belangrijkste woorden voor het dagelijks leven:
• Mama en papa
• Dada of een andere naam voor papa
• Woorden voor voedsel (zoals ‘eten’ of ‘melk’)
• Dierengeluiden (zoals ‘wawau’ voor hond)
De taalexplosie rond twee jaar
Als je kind de leeftijd van achttien maanden passeert, merk je vaak een enorme sprong in de taalvaardigheid. Dit noemen we de taalexplosie. Waar je kind misschien net een handvol woorden kende, komen er nu veel nieuwe woorden per week bij. Rond de twee jaar gebruiken veel peuters al zo’n vijftig woorden of meer.
Het wordt nu ook leuker om eenvoudige zinnen te horen. Twee-woordzinnen verschijnen. Denk aan ‘bal weg’ of ‘meer melk’. Jouw kind gebruikt nu de woorden om een duidelijke behoefte of gedachte uit te drukken. Dit is een grote stap in hoe jouw peuter communiceert.
Hoe stimuleer je de spraakontwikkeling van je kind?
Je kunt de ontwikkeling van ‘baby praten wanneer’ op een warme en natuurlijke manier ondersteunen. Jouw interactie is de beste leerschool. Je hoeft geen dure spelletjes te kopen; jouw stem is het belangrijkste instrument.
Praat, praat, praat
De sleutel tot succesvolle taalontwikkeling is veel praten met je kind. Beschrijf wat je doet, ook al lijkt het onzinnig. Bijvoorbeeld: “Kijk, mama pakt de rode beker. We gaan nu water drinken.” Door dit herhaaldelijk te doen, leren baby’s de link leggen tussen het geluid en de objecten in de wereld om hen heen.
Lezen en zingen
Boekjes zijn fantastisch voor de taalontwikkeling. Pak dagelijks een boek. Wij wijzen de plaatjes aan en benoemen ze. Het ritme van liedjes helpt kinderen met de klanken en de melodie van de taal. Zing veel, ook als je niet denkt dat je goed kunt zingen. Jouw baby vindt het prachtig.
###. Dit is de tekst:
Lezen en zingen
Boekjes zijn fantastisch voor de taalontwikkeling. Pak dagelijks een boek. Wij wijzen de plaatjes aan en benoemen ze. Het ritme van liedjes helpt kinderen met de klanken en de melodie van de taal. Zing veel, ook als je niet denkt dat je goed kunt zingen. Jouw baby vindt het prachtig.
Luisteren en reageren
Dit is misschien wel het belangrijkste punt. Als jouw kind een geluid maakt of een woordje probeert, reageer er dan altijd op. Geef je kind de tijd om te antwoorden. Wacht even na het stellen van een vraag. Dit moedigt hen aan om de volgende keer meer te proberen. Val de pogingen niet meteen stil met de perfecte versie van het woord.
Als je kind bijvoorbeeld ‘ba’ zegt voor bal, zeg dan niet direct: “Nee, het is BAL.” Zeg liever: “Ja, dat is de bal! De rode bal.” Je bevestigt de poging en modelleert tegelijkertijd het juiste woord.
Wanneer moet je je zorgen maken over de spraakontwikkeling?
Hoewel er veel ruimte is voor individuele verschillen, zijn er enkele signalen die je in de gaten kunt houden. Je wilt weten wanneer je advies moet inwinnen bij een professional, zoals het consultatiebureau of de huisarts, over de spraakontwikkeling van je kind.
Mijlpalen om op te letten
Kijk naar de volgende punten, vooral als je kind de leeftijden passeert:
• Rond 12 maanden: Gebruikt je kind geen klanken om te communiceren? Reageert het niet op zijn naam?
• Rond 18 maanden: Zegt je kind nog geen duidelijke herkenbare woordjes? Gebruikt het weinig gebaren om wensen aan te geven?
• Rond 24 maanden: Spreekt je kind minder dan vijftig losse woorden? Maakt het geen simpele combinaties van twee woorden?
Als je merkt dat jouw baby opvallend achterblijft, of als je je gewoon onzeker voelt over de interactie, aarzel dan niet. Vroegtijdige begeleiding is altijd het beste. Professionals helpen je graag met oefeningen en advies om de communicatie van jouw kind verder te stimuleren.
Veelgestelde vragen over baby praten wanneer
Wanneer zegt een baby de eerste twee woorden achter elkaar?
Meestal zien we dat baby’s rond de leeftijd van 24 maanden (twee jaar) de eerste twee-woordzinnen gaan vormen, zoals “Mama weg” of “Meer drinken”. Dit gebeurt nadat ze een solide basiswoordenschat hebben opgebouwd.
Is brabbelen hetzelfde als praten?
Nee, brabbelen is de voorloper van praten. Tijdens het brabbelen oefent je baby de klanken en de intonatie van taal zonder dat de klanken specifieke betekenissen hebben. Echte spraak begint wanneer de klanken een duidelijke, herkenbare betekenis krijgen. Voor baby’s is deze ontwikkelingsfase net zo belangrijk als bijvoorbeeld leren kruipen, het draagt allemaal bij aan hun motorische en cognitieve ontwikkeling.
###
Wat doe ik als mijn baby mijn woorden niet nabootst?
Blijf geduldig en modelleer zelf duidelijk. Maak de geluiden en woorden die je wilt dat je kind zegt, maar dan langzamer en overdreven. Lees en zing veel. Soms heeft een kind gewoon wat meer tijd nodig om de motoriek van de mond te perfectioneren voor het nabooten.